هموروئید ( بواسیر )
ساعت ٤:۳٥ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٦ بهمن ۱۳۸۸ : توسط : مجید

به نام خدا

سه شنبه ششم بهمن ماه 88

مطلب امروز به هموروئید ( Hemorrhoid ) یا همون بواسیر اختصاص داره ، در ناحیه مقعدی ( آنال ) ما یه سری عروق خونی داریم که به نام عروق هموروئیدال معروف هستند و برحسب مکان قرار گیری به دودسته خارجی و داخلی ( بیشتر به سمت داخل هستند ) تقسیم می شن و البته بعضی از این عروق اصلی و بعضی هاشون فرعی هستند .

علاوه بر نقش معمول در جریان خون ،  این عروق یه جورایی موقع دفع بصورت بالشتک هایی عمل می کنند که عبور مدفوع رو راحت تر می کنه ، بعضی وقتها در اثر یبوست های طولانی ، بارداری ، زور زدن های زیاد و نشستن بیش از حد تو توالت باعث فشار به ساختمان این عروق و اختلال و ورم خونریزی و لخته شدن توشون می شه که به اصطلاح می گن طرف بواسیر یا هموروئید داره .

تو نوع داخلی ، بواسیر معمولا و بخصوص اوایل خونریزی با درد نیست و همراه با دفع مدفوعه و همین که شخص کارش تموم می شه و بلند هم می شه قطع می شه ، خونش هم معمولا روشنه و ممکنه قطره قطره یا یک مرتبه رو کاسه توالت بریزه و با مدفوع هم قاطی نیست  و جدا از اون بعد دفع مدفوع مشاهده می شه .

اگه بخوایم درجه بندی اش کنیم این نوع بواسیر در چهار درجه طبقه بندی می شه :

اگه اون به اصطلاح پاکه یا برجسته شدن و بیرون زدگی عروق توی مقعد باشه و اصلا بیرون نزنه می شه درجه یک  ( I Grade ) .

یه وقتی هست پاکه از مقعد می زنه بیرون ولی خودش هم خود بخود بر می گرده سرجاش ! این می شه درجه دو( Grade II ) .

اگه زد بیرون و خودبخود نرفت و باید حتما طرف با دست جاش بندازه تو ! می شه درجه سه ( Grade III ) که تو مشاهده حین معاینه صورتی رنگه  و اگه دیگه هیچ جوره جا نمی رفت تو و لخته های خون توام با درد و خونریزی و خارش شدید بود می شه درجه چهار ( Grade IV )  که تو مشاهده پزشک حالت کبودرنگ تو عروق دیده می شه .

درجه یک و دو معمولا خیلی درد ندارند و با درمان های اولیه درست می شن اما کار اگه به درجه سه و چهار بکشه خیلی سخت می شه .

بعضی از بیماران ممکنه احساس کنند با اینکه دفع شون هم کامل بوده ولی هنوز یه چیزی مونده یا ترشحاتی از مقعد داشته باشند ، با روش تشخیصی به اسم آنوسکوپی می شه بخوبی عروق خونی ناحیه مقعدی رو دید و بخصوص درجه های اولیه بواسیر رو که تو معاینه و مشاهده سخت تر می شه تشخیص داد شناسایی کرد .

معمولا هموروئید نوع خارجی خیلی برجستگی و ورم و درد و خونریزی اش بیشتره و موقع لمس هم خیلی حساس تره و بیمار بیشتر دردش می آد ! و ممکنه اگه درمان نشه همون طوری بمونه و با اینکه دردش کمتر بشه اما تو دراز مدت بیمار رو اذیت کنه .

معمولا بیماران مبتلا به بواسیر یا هموروئید با شکایت خونریزی مقعدی مراجعه می کنند و اگه پزشک خیلی محتاط باشه و سن بیمار هم خیلی کم نباشه ( مثلا 40 به بالا ) یه بررسی از روده بزرگ بیمار به عمل آد و یه آزمایش خون مخفی تو مدفوع ( OB Stool ) هم ازش گرفته می شه تا احتمال خونریزی از سایر نقاط دستگاه گوارش به علت های مختلف مثل زخم ، پولیپ ، سرطان و امثال اینها R/O یا رد بشه . همین طور باید ناحیه مقعدی توسط یک پزشک وارد مثل جراح عمومی مورد معاینه کاملی قرار بگیره و از بابت های دیگه مثل شقاق و .. هم در محل بررسی کاملی صورت بگیره .  

یکی از بهترین درمان ها یا بهتر بگم بهتری پیشگیری ها از بواسیر اینه که از یبوست جلوگیری بشه ، چون همین زیاد تو توالت نشستن ها و زیاد زور زدن ها قطعاً به عروق اطراف مقعد فشار می آره و زمینه ساز بواسیر می شه . آب و مایعات باید در حد کافی مصرف بشن و میوه ها و سالاد و  سبزیحات تازه حتما در روز به میران 3 تا 5 وعده مصرف بشن و از کم تحرکی هم اجتناب بشه ، این عادت به سس مایونز روی سالاد ترک بشه و از آبلیمو و روغن زیتون و سبزیحات خشک آماده مخصوص سالاد استفاده بشه . سعی کنید هم خودتون هم بچه هاتون عادت کنید یه ربع بیست دقیقه بعد غذا حتما دفع داشته باشین .

گاهی وقتها در اثر یبوست بیمار براش ملین ها و مسهل های گیاهی ( بران ، پسیلیوم ، سی لاکس و .. ) یا دارویی ( شربت منیزیوم ، بیزاکودیل و...) تجویز می شه که خدمتتون دوستانه عرض کنم که نباید به مدت طولانی مصرفشون کرد و بهشون عادت کرد چون باعث تنبلی و مشکلات روده ای می شن و حتما حتماً برای همون یه مدت کوتاه ( مثلا حداکثر یک هفته ) استفاده بشن .

برای بطرف کردن علائم هموروئید می شه از پماد یا شیاف آنتی همورئید استفاده کرد که برحسب نیاز بیمار از یک تا چهار بار در بیست و چهار ساعت بکار برده می شن ، عزیزان دقت کنند که این دارو فقط علائمی مثل خارش و درد رو تو بواسیر می پوشونه و بواسیر رو  درمان نمی کنه ، که معمولا هم شب قبل از خواب یا بعد از هر بار دفع باید استفاده بشه .

آنتی همورئید از ترکیبات مختلفی مثل لیدوکائین ( نقش بی حس کننده داره ) هیدروکورتیزون ( نقش ضد ورم و التهاب داره ) آلومینیوم ساب استات ( نقش قابض ) و زینک اکسید که برطرف کننده خارش و التهابات پوستی هستش تشکیل شده ، الان داروهای گیاهی هم برای برطرف کردن درد همورئید به بازار اومدن و درمانهای دیگه ای هم هست که چون خیلی مرسوم نیست ذکرشون نمی کنیم .  

نشستن حداقل روزی 4 بار به مدت 15 دقیقه تو لگن آب گرم هم بخصوص تو بواسیر نوع خارجی تسکین دهنده درده، بیمار اگه درد داشت باید عادت کنه موقع دراز کشیدن حتما یه مقدار پاهاش رو هم بالاتر بیاره .

اگه هیچ کدوم از این کارها افاقه ای نکرد و بیمار داشت اذیت می شد ( بیشتر هم درجه III و IV و نوع خارجی ) باید عمل جراحی انجام بشه که من حتما توصیه می کنم یک جراح ماهر انجامش بده که هم جراحی سنتی و هم  جدید از جمله روشها هستند که بسته به نوع و درجه همورئید بیمار و تصمیم جراح انجام می شن .

از تغذیه که حرف زدیم ، معمولا اونهایی هم که خیلی استرس دارند ، اونهایی که خیلی چاق هستند و اونهایی که زیاد یک جا می شینند یا می ایستند بیشتر در معرض هموروئید هستند ، از می شنوین بواسیر الکی پیش نمی آد و با کمی رعایت تغذیه و نکاتی که مطرح شد می شه ازش جلوگیری کرد .